.
بخشی از مقدمه کتاب: موضوع‌های حقوق کیفری عبارت است از: جرم، مجرم (مسئولیت کیفری) و پاسخ به آنها. بر اساس سرفصل دروس دورۀ کارشناسی حقوق، موضوع درس حقوق جزای عمومی (۱) «جرم» است. در این بخش در مقام بررسی چیستی جرم از دید حقوقی هستیم و می‌خواهیم بدانیم، از این دید: منظور از جرم چیست؟ چه ارکان، اجزاء و شرایطی برای تحقق آن لازم است؟ و چه اقسامی دارد؟
از دید حقوقی، جرم «رفتاری است برخاسته از ارادۀ انسان با سه ویژگی: سرزنش پذیری، ممنوعیت و قابلیت مجازات». هر یک از این ویژگی‌ها، بازتاب رکنی از ارکان جرم است؛ «رفتار»، هستۀ مرکزی رکن مادی است، ارادی بودن رفتار نشانگر رکن معنوی است و ممنوعیت و قابلیت مجازات اشاره به رکن قانونی دارد. سرزنش پذیری بر ناروایی و نادرستی جرم دلالت دارد که ممنوعیت و قابلیت مجازات آن را توجیه پذیر می‌سازد.
بر این پایه، هر جرمی دارای سه رکن است: قانونی، مادی و معنوی؛ از اینها به عنوان «ارکان عمومی جرم» یاد می‌شود. به منظور شناسایی ارکان یاد شده، باید به پرسش‌های دیگری نیز پاسخ داد: ۱. «رکن قانونی» چیست؟ و در چه مواردی می‌توان آن را نادیده گرفت؟ ۲. «رکن مادی» چیست و اجزا و شرایط پیدایش آن کدام است؟ ۳. «رکن معنوی» چیست؟ و اجزا و شرایط پیدایش آن کدام است؟ بدین ترتیب برای پی بردن به مفهوم و ارکان جرم نخست باید از «جرم و اصل قانونی بودن آن» گفتگو شود و پس از آن، باید ارکان سه گانۀ قانونی، مادی و معنوی بررسی گردد و شناسایی اقسام و گونه‌های جرم، موضوع پایانی این دورۀ آموزشی خواهد بود. از این رو، به ترتیب از این موضوع‌ها گفتگو خواهد شد: جرم و اصل قانونی بودن آن (فصل نخست)، رکن قانونی (فصل دو)، رکن مادی (فصل سه)، رکن معنوی/روانی (فصل چهار) و طبقه بندی جرایم (فصل پنج).
محصولات مرتبط
(نشر میزان)){kind=link}